Tiến tới thực hiện thông điệp ““Đã đến lúc cùng hành động để chấm dứt bệnh lao tại Việt Nam vào năm 2035”

Bệnh lao vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm gây tử vong hàng đầu trên thế giới, hàng năm ca lao phát hiện trên toàn cầu có khoảng 10,6 triệu, 1,3 triệu ca tử vong (Số liệu TCYTTG 2022- 2023). Việt Nam hiện vẫn là nước có gánh nặng bệnh lao cao, đứng thứ 11 trong 30 nước có số người bệnh lao cao nhất trên toàn cầu, theo ước tính mỗi năm, Việt Nam có khoảng 184.000 ca mắc lao mới, trong đó 9.400 trường hợp lao kháng thuốc và khoảng 12.000 người tử vong. Điều đáng nói, gần 40% người bệnh lao không có triệu chứng rõ ràng, khiến việc phát hiện dựa trên dấu hiệu lâm sàng trở nên vô cùng khó khăn, điều này cho thấy vẫn còn nhiều ca bệnh lao trong cộng đồng chưa được phát hiện kịp thời.

Trong năm qua, mặc dù gặp rất nhiều khó khăn, thách thức, song công tác phòng chống lao nơi Bệnh viện Phổi Nam Định phụ trách luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo của tỉnh, sự hỗ trợ của các cấp chính quyền, các ban ngành, đoàn thể, sự chỉ đạo của Bệnh viện Phổi Trung ương – Chương trình chống lao Quốc gia, cùng với sự phấn đấu của toàn thể cán bộ chống lao các tuyến, công tác phòng chống lao luôn hoàn thành và vượt các chỉ tiêu kế hoạch được giao: Mạng lưới chống lao thích ứng với mô hình địa phương 2 cấp tuyến tỉnh, tuyến bệnh viện khu vực và xã, phường; Công tác xã hội hóa, truyền thông giáo dục sức khỏe về bệnh lao được đẩy mạnh từ tỉnh đến cơ sở, 100% dân số được chương trình bảo vệ, công tác phát hiện đạt 106,1% kế hoạch, đặc biệt chú trọng nguồn lây lao phổi có bằng chứng vi khuẩn học đưa vào quản lý điều trị. 100% số bệnh nhân phát hiện được quản lý điều trị bằng hóa trị liệu ngắn ngày có kiểm soát trực tiếp (DOTS) đạt tỷ lệ khỏi cao 95,7%.

Trong năm 2025, Bệnh viện triển khai khám sàng lọc lao, lao tiềm ẩn cho 10.800 người là các đối tượng người tiếp xúc với nguồn lây trong cộng đồng, một số đối tượng nguy cơ cao như: học viên cơ sở cai nghiện ma túy, người uống methdol, người sống trong trung tâm bảo trợ xã hội, người bệnh tiểu đường…đã phát hiện đưa vào quản lý điều trị 1.341/1.245 (đạt tỷ lệ 106,1%), trong đó Lao/HIV là 10 bệnh nhân, lao kháng đa thuốc 42 bệnh nhân, lao trẻ em 04 bệnh nhân, lao tiềm ẩn 179 bệnh nhân.

Tuy đạt được kết quả khả quan song công tác phòng chống lao trên địa bàn đang phải đối mặt với nhiều thách thức mới: Công tác phát hiện không đồng đều, một số đơn vị không đạt chỉ tiêu kế hoạch, hoạt động lao trẻ em chưa được quan tâm đúng mức; cán bộ làm công tác chống lao một số thay đổi do chuyển đổi công tác, sáp nhập Trạm Y tế xã..; cơ sở hạ tầng, trang thiết bị chưa đáp ứng đủ cho các hoạt động phòng chống bệnh lao; công tác truyền thông giáo dục sức khoẻ đã được đẩy mạnh, song còn hạn chế ở một số bộ phận nhân dân mặc cảm đối với bệnh lao; việc phát hiện, thu dung, điều trị bệnh lao kháng thuốc thấp tại một số đơn vị; lao/HIV diễn biến phức tạp, bệnh lao đồng mắc với nhiều bệnh mạn tính khác…

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống lao 24-3-2026, Bệnh viện Phổi Trung ương – Chương trình chống lao Quốc gia đã chỉ đạo triển khai Chiến dịch truyền thông tại cấp Trung ương và địa phương với chủ đề: “Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân”. Đây là hoạt động quan trọng cụ thể hóa Nghị quyết 72- NQ/TƯ về tăng cường bảo vệ chăm sóc và nâng cao sức khỏe người dân, đồng thời tuyên truyền nâng cao kiến thức của người dân và cộng đồng về bệnh lao và công tác phòng, chống lao; Giảm mặc cảm kỳ thị đối với bệnh lao; Tiếp cận sử dụng tốt nhất dịch vụ phát hiện, chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh lao do ngành y tế cung cấp; Tăng cường công tác phát hiện bệnh lao, đặc biệt là lao trẻ em, lao kháng thuốc, lao/HIV; Đẩy mạnh hợp tác trong nước và quốc tế trong phát hiện, xây dựng và triển khai các công cụ, can thiệp và chiến lược mới, cũng như trong nghiên cứu về lao và bệnh phổi.

Thực hiện thông điệp trên, Bệnh viện Phổi Nam Định tập trung vào các giải pháp: Tăng cường phát hiện các thể lao nhạy cảm trong cộng đồng, bằng chiến lược 2X ( X.quang và Xpert), Tăng cường phát hiện, theo dõi, quản lý và điều trị lao tiềm ẩn theo quy định của Chương trình chống lao Quốc gia; xây dựng mạng lưới chống lao phù hợp với mô hình chính quyền 2 cấp. Tiếp tục xây dựng xã điểm về công tác phòng chống lao. Bên cạnh đó, để công tác phòng chống lao tiếp tục được duy trì và đẩy mạnh cần có sự chia sẻ trách nhiệm, đầu tư nguồn lực của địa phương, các ngành, các tổ chức xã hội và toàn thể người dân trong cộng đồng để bù đắp sự thiếu hụt về kinh phí trong kế hoạch phòng chống lao ở địa phương, tiến tới mục tiêu thanh toán bệnh lao vào năm 2035.

Bài và ảnh: Phạm Minh Chính

Một số hình ảnh truyền thông của Bệnh viện.